Guestit
Dutch
ContactInloggenKennismaking

Financieel

7

min leestijd

Menu engineering: de checklist met 24 vragen

Loop je menukaart na met 24 vragen in twaalf onderdelen, zie direct waar je iets laat liggen en kies hoogstens drie acties voor deze week.

Omslag met de woorden Menu check en een groot oranje getal 24

Doe dit vandaag

Vul de Menukaart-check op deze pagina in met je huidige kaart en de verkoopcijfers van de afgelopen vier weken ernaast, en kies hoogstens drie acties voor deze week met een naam en een dag erbij.

Menukaart-check

24 vragen over je kaart

Beantwoord de vragen eerlijk. Je ziet direct waar je iets laat liggen en kiest daaruit hoogstens drie acties voor deze week.

1. Indeling van de kaart

0/2

Staan je gerechten met de hoogste marge op een opvallende plek (een kader, of boven- of onderaan een rubriek)?

Is de kaart ingedeeld in duidelijke rubrieken die je in één oogopslag leest?

2. Je cijfers

0/2

Ken je van elk gerecht de marge in euro's?

Houd je de gemiddelde besteding per gast bij?

3. Prijzen

0/2

Heb je je prijzen in het afgelopen kwartaal nagelopen?

Kies je prijzen bewust per gerecht, in plaats van kostprijs plus een vaste opslag?

4. Beschrijvingen

0/2

Vertelt de beschrijving wat een gerecht bijzonder maakt (herkomst, bereiding)?

Klopt elke beschrijving met wat er op het bord ligt?

5. Bijgerechten en desserts

0/2

Zijn bijgerechten en desserts zichtbaar op het moment dat de gast kiest?

Weet je hoeveel van de tien tafels een dessert bestellen?

6. Extra's

0/2

Staan extra's (een saus, een drankje) bij het gerecht waar ze bij horen?

Zit een suggestie voor een extra vast in het bestelproces (kassa, bestelscherm of een vaste zin)?

7. Online kaart

0/2

Is je online kaart gelijk aan de kaart in je zaak (prijzen en aanbod)?

Pas je de online kaart aan bij het seizoen en bij wat op is?

8. Team

0/2

Weet je team welke gerechten het meest opleveren?

Heeft je team een natuurlijke zin om iets aan te raden?

9. Promotie

0/2

Zet je elke week één gerecht in de schijnwerpers (online of in de zaak)?

Staat er in je berichten een link naar je kaart of naar reserveren?

10. Vereenvoudigen

0/2

Haal je gerechten die weinig verkopen én weinig opleveren van de kaart?

Delen gerechten ingrediënten, zodat je minder weggooit?

11. Kostprijs

0/2

Reken je recepten en porties opnieuw door als inkoopprijzen veranderen?

Weeg of meet je porties, zodat elk bord hetzelfde kost?

12. Ritme

0/2

Bekijk je de kaart minstens elk kwartaal met verkoopcijfers erbij?

Leg je vast wie wat aanpast en wanneer?

Uitkomst
0 van de 24keer ja

Nog 24 vragen te gaan.

Hier laat je iets liggen

Beantwoord eerst een paar vragen: elke vraag zonder ja komt hier te staan.

Je invoer blijft in deze browser staan. Er wordt niets verstuurd. De voorbeeldgetallen zijn bedacht.

Een menukaart pas je snel alleen aan als het moet: een inkoopprijs stijgt, een gerecht verdwijnt. De rest blijft staan zoals het stond. Menu engineering is het tegenovergestelde: je bekijkt de kaart op vaste momenten met cijfers erbij, en beslist per gerecht wat je ermee doet.

De Menukaart-check bovenaan deze pagina helpt je daarbij: 24 vragen in twaalf onderdelen, van de indeling van je kaart tot het ritme waarin je hem bijwerkt. Je ziet direct waar je iets laat liggen en kiest hoogstens drie acties voor deze week. Hieronder lees je wat menu engineering is, waarom elk onderdeel erin staat en hoe je de uitkomst leest. De check geeft geen rapportcijfer en geen norm: jij bepaalt wat voor jouw zaak belangrijk is.

Wat is menu engineering?

Menu engineering beoordeelt gerechten op twee dingen tegelijk: hoe vaak je ze verkoopt en wat ze per portie opleveren in euro's (verkoopprijs min kostprijs). De methode wordt toegeschreven aan Michael Kasavana en Donald Smith. Hun boek lazen we niet; we volgen de beschrijving in een tijdschriftartikel van LeBruto, Quain en Ashley (1995). KHN gebruikt dezelfde indeling in vier groepen: winnaars, slapers, hardlopers en verliezers.

Hoe je die indeling zelf uitrekent, staat in De psychologie achter een winstgevende menukaart.

Zo gebruik je de tool

  1. Leg klaar: je kaart, je online kaart en de verkoopcijfers per gerecht van de afgelopen vier weken.

  2. Beantwoord de 24 vragen: met "Ja", "Nee" of "Weet ik niet". Per onderdeel zie je een teller, bijvoorbeeld 1/2.

  3. Bekijk de uitkomst: het aantal keer ja van de 24, met een balk, en daaronder de lijst "Hier laat je iets liggen" met elke vraag waar geen ja staat.

  4. Kies hoogstens drie punten met de knop "Kies" en vul per punt in: "Wat ga je doen?", "Wie" en "Wanneer".

  5. Deel de actielijst: met "Kopiëren" of "Afdrukken".

Met "Vul een voorbeeld in" zie je eerst hoe het werkt; met "Leegmaken" begin je opnieuw. Wat je invult, blijft in je eigen browser staan; er wordt niets verstuurd.

De twaalf onderdelen in het kort

  • Indeling van de kaart: de plek van je gerechten met de hoogste marge, en rubrieken die je in één oogopslag leest.

  • Je cijfers: zonder de marge in euro's per gerecht kun je de indeling in vier groepen niet maken; de gemiddelde besteding per gast laat zien of een wijziging iets verandert. Een kostprijs berekenen leer je in Wat kost een gerecht écht?

  • Prijzen: inkoopprijzen veranderen, dus een prijs die je lang niet bekeek kan een andere marge hebben dan je denkt.

  • Beschrijvingen: een beschrijving is bedoeld om de gast te helpen kiezen, en moet kloppen met wat er op het bord ligt.

  • Bijgerechten en desserts: hoeveel van de tien tafels een dessert bestellen, kun je deze week tellen.

  • Extra's: een vaste plek in het bestelproces is bedoeld om de suggestie niet te laten afhangen van wie er werkt. Meer in Upsellen in de horeca zonder opdringerig te zijn.

  • Online kaart: ziet een gast online een andere prijs dan in je zaak, of een gerecht dat op is, dan kan dat aan tafel vragen oproepen. Zie De digitale menukaart als verkoopinstrument.

  • Team: je team kan alleen aanraden wat het kent, in een zin die bij de persoon past.

  • Promotie: één gerecht per week uitlichten dwingt je te kiezen; een link geeft de lezer een volgende stap.

  • Vereenvoudigen: bij een gerecht dat weinig verkoopt en weinig oplevert, kijkt KHN eerst naar de prijs en overweegt daarna te stoppen, tenzij je een goede reden hebt om het te houden.

  • Kostprijs: een kostprijs klopt alleen zolang de inkoopprijs en de portie kloppen.

  • Ritme: zonder vast moment en zonder iemand die de wijziging doet, blijft een kaart makkelijk liggen. Een KHN-verslag van een webinar met een adviesbureau raadt aan de verkoop vóór en na een wijziging te vergelijken en rekening te houden met seizoen en drukte.

Rekenvoorbeeld: een ingevulde check

Rekenvoorbeeld: de antwoorden hieronder zijn bedacht, geen meting en geen gemiddelde van de markt. Het zijn de gegevens achter "Vul een voorbeeld in".

  • Antwoorden: 14 keer ja, 7 keer nee en 3 keer weet ik niet; samen 24

  • Uitkomst: 14 van de 24 keer ja

  • Hier laat je iets liggen: 7 plus 3 is 10 vragen

  • Tellers: Je cijfers en Bijgerechten en desserts staan op 0/2, zes onderdelen op 1/2 en vier op 2/2

  • Gekozen voor deze week: 3 van die 10; de andere 7 blijven staan voor een volgende ronde

De drie acties uit het voorbeeld:

  1. Marge per gerecht uitrekenen voor de tien bestverkochte gerechten: wie: eigenaar; wanneer: vrijdag

  2. Desserts op de kaart bij de hoofdgerechten zetten: wie: chef; wanneer: volgende kaartwissel

  3. Elke maandag de online kaart nalopen: wie: bedrijfsleider; wanneer: elke week

Zo lees je de uitkomst

De uitkomst is een telling, geen oordeel. We vonden geen bron die zegt hoeveel van de 24 punten een goede kaart heeft, en de check zegt dat ook niet. In hetzelfde webinarverslag schrijft KHN dat er niet één perfecte menukaart bestaat die voor elke horecazaak werkt. Vergelijk je uitkomst dus met je eigen vorige keer.

Kijk daarna naar de tellers: een onderdeel op 0/2 is een logischer begin dan vier onderdelen op 1/2.

Een meta-analyse van 53 artikelen, grotendeels Amerikaans onderzoek, vond dat menuontwerp een marginaal effect heeft op wat gasten werkelijk kopen, en dat het effect in veldonderzoek kleiner is dan in het laboratorium (Ip en Chark, 2023). Of een wijziging bij jou iets oplevert, zie je alleen in je eigen cijfers.

Veelgemaakte fouten

  • Ja invullen op gevoel: "ken je van elk gerecht de marge" is pas ja als het getal ergens staat.

  • Een actie zonder naam of dag: dan is niemand ervoor verantwoordelijk.

  • Extra's vanzelf toevoegen: bij een aanbod aan consumenten mag je volgens de ACM geen opties vooraf aanvinken of standaard aan een bestelling toevoegen. Een suggestie kiest de gast zelf.

Doe dit vandaag

Vul de Menukaart-check op deze pagina in met je huidige kaart en de verkoopcijfers van de afgelopen vier weken ernaast, en kies hoogstens drie acties voor deze week met een naam en een dag erbij. Heb je de verkoopcijfers per gerecht niet bij de hand, kies dan "Weet ik niet" waar je het antwoord mist. Kopieer of druk de actielijst af en bespreek hem met je team.

Waar techniek helpt

De check heeft geen bepaalde kassa nodig: je gebruikt de verkoopcijfers per gerecht die je eigen systeem geeft. De Guestit-kassa heeft rapportages per periode, van dag tot jaar of een eigen periode, met een CSV-export van precies de getoonde periode. Bij de Guestit eMenu komen gerechten en prijzen uit het Guestit CMS en de kassa, zodat een wijziging elke tablet bereikt; bij QR-bestellen verander je de kaart één keer en staat het op elke tafel. Of dat je marge verandert, meet je zelf.

Zo hebben we dit samengesteld

Onze check is gebaseerd op de Menu Engineering Action Sheet van Foodie Coaches, een Australisch coachingbedrijf: een checklist met twaalf aandachtsgebieden, per gebied twee ja/nee-vragen en een actielijst voor de week. Die opzet en een deel van de onderwerpen van de vragen zijn overgenomen. De vragen zijn in het Nederlands opnieuw geformuleerd, deels vervangen en aangevuld; de toelichting, het voorbeeld en de directe uitkomst zijn van ons. Het rekenvoorbeeld is bedacht en nagerekend met een script. Het artikel van LeBruto e.a. lazen we volledig; op de pagina's van KHN en de ACM zochten we de aangehaalde passages op. Het boek van Kasavana en Smith en het Excel-werkblad van KHN (achter een login) openden we niet. Van de meta-analyse van Ip en Chark lazen we de samenvatting en de aangehaalde passages, via een kopie in een universiteitsbibliotheek; de afzonderlijke studies niet. Crossref en OpenAlex tonen daarbij geen correctie of intrekking; dat bewijst niet dat er geen is. Een correctie of een betere bron? Mail naar hey@guestit.nl.

Bronnen

  1. KHN, Menu-engineering-programma (gepubliceerd 19 april 2019, laatst gewijzigd 10 februari 2026 volgens de paginagegevens; het Excel-werkblad staat achter een KHN-login en is niet geopend)

  2. LeBruto, Quain en Ashley, Menu Engineering: A Model Including Labor, FIU Hospitality Review 13(1) (1995; Amerikaanse auteurs; beschrijft de methode van Kasavana en Smith, van wie we het boek niet lazen; volledige tekst gelezen)

  3. KHN, Slim sturen met je menukaart: concrete tips voor meer marge (3 november 2026, bijgewerkt 4 november 2026; verslag van een KHN-webinar met een adviesbureau voor menukaarten)

  4. Ip en Chark, The effect of menu design on consumer behavior: A meta-analysis, International Journal of Hospitality Management 108 (2023; 53 artikelen, 16.522 deelnemers, 44 van de 53 studies uit de Verenigde Staten, 12 veldstudies; ondersteund door de University of Macau en de overheid van Macau; samenvatting en aangehaalde passages gelezen via een kopie in een universiteitsbibliotheek)

  5. ACM, Prijzen vermelden (laatst gewijzigd 7 juli 2026 volgens de paginagegevens; geraadpleegd 19 november 2026)

  6. Foodie Coaches, Menu Engineering Action Sheet (werkblad, pdf; voorbeeld voor de opzet van de check, geen bron van cijfers)

Wil je dit in jouw zaak zien werken?

Plan een kennismaking en we kijken samen welke van deze ideeën bij jouw zaak passen. Past Guestit niet, dan zeggen we dat.

Plan een kennismaking
Bekijk de oplossingen
Guestit

Het besturingssysteem voor de horeca. Verbindt elke stap van de gastenreis met de processen erachter.

© 2026 Guestit

Privacy · Voorwaarden