Guestit
Dutch
ContactInloggenKennismaking

Financieel

Deel

2

10

min leestijd

Je restaurant zit vol, maar waar blijft de winst?

Waarom een druk restaurant toch weinig overhoudt, en hoe je met je eigen cijfers je break-evenomzet per maand, per dag en per gast berekent.

Illustratie: een manager bekijkt cijfers op een laptop in een druk restaurant.

Doe dit vandaag

Bereken je break-evenomzet per openingsdag en leg die naast je gemiddelde omzet per weekdag.

Volgens het CBS was de omzet van eet- en drinkgelegenheden in het tweede kwartaal van 2026 3,5 procent hoger dan een jaar eerder; bij restaurants was dat 3,2 procent. Het CBS-bericht meldt niet of dat door hogere prijzen of door meer verkoop komt. KHN (Koninklijke Horeca Nederland) spreekt in haar eigen onderzoek, KHN Kompas, over dat kwartaal van een gemengd beeld: de gemiddelde omzet per zaak is "vrijwel stabiel" (min 1,3%), het aantal bonnen nam met 3% af en 63% van de ondernemers draaide winst, tegenover 84% in het eerste kwartaal. Waarmee KHN de omzet per zaak en de bonnen vergelijkt, staat er niet bij. Volgens KHN drukken hoge personeels- en inkoopkosten op de winstgevendheid. KHN publiceert dit onderzoek zelf en noemt geen steekproef of methode; CBS en KHN meten ook niet hetzelfde.

Onze conclusie, niet die van CBS of KHN: omzet zegt niet hoe het met je winst gaat. Dit is deel 2 van de serie Waar verdwijnt de winst in jouw restaurant? Hierna reken je met je eigen cijfers uit hoeveel omzet je per maand, per openingsdag en per gast nodig hebt om break-even te draaien, en loop je na waar de winst lekt.

Van omzet naar winst: vaste kosten, variabele kosten en contributiemarge

Omzet is al het geld dat je in een periode ontvangt voor je verkopen; kosten trek je er nog niet vanaf (KVK). Winst is wat overblijft als je alle kosten van de omzet aftrekt (Rabobank). Een volle zaal geeft omzet; of daar winst bij hoort, hangt af van wat elke gast overhoudt na de kosten die hij meebrengt.

Vaste kosten lopen door, ongeacht hoeveel gasten je hebt; Rabobank noemt onder meer huur, verzekeringen en personeelskosten. Variabele kosten bewegen mee met wat je verkoopt, zoals de inkoop van producten. Wat van elke euro omzet overblijft na de variabele kosten, is je contributiemarge. Daarmee betaal je eerst je vaste kosten; pas wat daarna overblijft is winst.

Break-even draaien is volgens Rabobank genoeg omzet halen om je zakelijke kosten én je privé-uitgaven te dekken. Zo reken je het uit, steeds exclusief btw:

  • Contributiemarge: 100% min het percentage variabele kosten van je omzet.

  • Break-evenomzet per maand: vaste kosten per maand gedeeld door de contributiemarge (50% is 0,50).

  • Per openingsdag: de break-evenomzet per maand gedeeld door het aantal openingsdagen.

  • Per gast: de break-evenomzet per openingsdag gedeeld door je omzet per gast: zoveel gasten heb je per dag nodig.

Dit is bedrijfseconomisch rekenwerk dat we zelf uitwerkten, geen formule van KVK of Rabobank (zie onderaan).

Rekenvoorbeeld: een zaal die bijna vol zit

Rekenvoorbeeld met bedachte getallen: geen meting, geen norm en geen bestaand restaurant. Alle bedragen zijn exclusief btw en afgerond op hele euro's; tussenuitkomsten reken je ongerond door. Stel dat je restaurant 70 zitplaatsen heeft, zes dagen per week open is (6 maal 52 gedeeld door 12 is 26 openingsdagen per maand) en één zitting per avond kent, dus nooit meer gasten dan zitplaatsen. Een gast besteedt gemiddeld € 40,00.

Stap 1: de vaste kosten per maand

  • Huur en servicekosten: € 6.000

  • Vast personeel (loon plus werkgeverslasten): € 16.500

  • Energie: € 2.500

  • Verzekeringen, administratie en abonnementen: € 2.000

  • Leasing, afschrijving en rente: € 2.000

  • Ondernemersloon: € 3.500

  • Totaal: € 32.500 per maand

Stap 2: de variabele kosten en de contributiemarge

  • Inkoop eten en drinken: 34% van je omzet

  • Flexpersoneel: 12%

  • Betaalkosten en overige variabele kosten: 4%

  • Totaal: 34% plus 12% plus 4% is 50%, dus je contributiemarge is 100% min 50% is 50%

  • Per gast: € 40,00 maal 0,50 is € 20,00 voor je vaste kosten en je winst

Stap 3: je break-evenomzet

  • Per maand: € 32.500 gedeeld door 0,50 is € 65.000

  • Per openingsdag: € 65.000 gedeeld door 26 is € 2.500

  • Per gast: € 2.500 gedeeld door € 40,00 is 62,5 gasten per avond (89% van je 70 zitplaatsen), in de praktijk 63 (90%)

Stap 4: leg het naast je omzet per weekdag

Je zaal zit gemiddeld voor ongeveer 90% vol, op vrijdag en zaterdag bijna of helemaal. Per weekdag de bezetting en omzet (gasten maal € 40,00), naast een break-evenomzet van € 2.500:

  • Dinsdag: 58 gasten (83%), € 2.320, € 180 onder de break-even

  • Woensdag: 58 gasten (83%), € 2.320, € 180 eronder

  • Donderdag: 62 gasten (89%), € 2.480, € 20 eronder

  • Vrijdag: 68 gasten (97%), € 2.720, € 220 erboven

  • Zaterdag: 70 gasten (100%), € 2.800, € 300 erboven

  • Zondag: 60 gasten (86%), € 2.400, € 100 eronder

Samen is dat € 15.040 per week; per openingsdag € 15.040 gedeeld door 6 is € 2.506,67 (afgerond € 2.507) en per maand 26 maal € 2.506,67 is € 65.173. Dat is € 173 boven je break-evenomzet, waarvan je 50% overhoudt: € 87 per maand, bovenop je ondernemersloon van € 3.500 (belasting is niet meegerekend). Vier van de zes dagen zitten onder de break-even. Per dag telt 50% van het verschil: een volle zaterdag levert € 150 op (50% van € 300 erboven), een dinsdag kost je € 90 (50% van € 180 eronder).

Stap 5: één procentpunt meer inkoop, of één extra dienst

  • Inkoop 35% in plaats van 34%: je contributiemarge wordt 49% en je break-evenomzet € 32.500 gedeeld door 0,49 is € 66.327 per maand (€ 2.551 per openingsdag, 63,8 gasten). Bij je omzet van € 65.173 is het resultaat 0,49 maal € 65.173 min € 32.500: € 565 verlies per maand.

  • Eén extra dienst per week op een rustige avond: stel dat die € 120 kost (loon plus werkgeverslasten, bedacht), dus € 120 maal 52 gedeeld door 12 is € 520 per maand extra aan vaste kosten. Je break-evenomzet is dan € 33.020 gedeeld door 0,50 is € 66.040 per maand (€ 2.540 per openingsdag, 63,5 gasten: precies één meer). Bij je omzet van € 65.173 is het resultaat € 32.587 min € 33.020: € 433 verlies per maand.

Wat de contributiemarge doet met een volle zaal

Bij 60% contributiemarge in plaats van 50% (zelfde vaste kosten) is je break-evenomzet € 32.500 gedeeld door 0,60 is € 54.167 per maand (€ 2.083 per dag): 52,1 gasten, 74% van je zitplaatsen. Hoe lager je contributiemarge, hoe voller je zaal moet zitten om je kosten te dekken, en hoe minder een extra gast oplevert: € 20,00 in plaats van € 24,00.

Checklist: waar lekt de winst bij een volle zaal?

Loop deze acht lekken langs; bij elk staat hoe je het in je eigen cijfers herkent.

  1. Kortingen en acties. Een korting verlaagt je prijs, maar niet je inkoop. Rekenvoorbeeld: een gerecht van € 20,00 exclusief btw met € 10,00 variabele kosten levert € 10,00 op; met 10% korting is dat € 18,00 min € 10,00 is € 8,00: 20% minder contributie. Kijk hoeveel omzet via kortingen en acties loopt en of je omzet per gast daalt.

  2. Een mix met veel lage marges. Bereken per productgroep wat een verkocht stuk na inkoop in euro's overhoudt en kijk of de groepen met weinig marge een groter deel van je verkoop worden.

  3. Personeel dat niet meebeweegt met de drukte. Zet per weekdag je personeelskosten naast je omzet. Ligt het percentage op dinsdag veel hoger dan op zaterdag, dan beweegt je rooster niet mee. Rabobank schreef in september 2025 dat personeel en inkoop de belangrijkste kostenposten zijn en dat personeelskosten bij een eetgelegenheid inmiddels 36 tot 40% van de omzet bedragen, tegen 30 tot 33% vóór corona (bron en steekproef niet genoemd; geen norm voor jouw zaak).

  4. Lange tafelbezetting. Deel je omzet per avond door je zitplaatsen en kijk hoe lang een tafel gemiddeld bezet is.

  5. No-shows. Leg per avond de reserveringen naast het aantal gasten dat kwam: een lege tafel is omzet die ontbreekt terwijl je kosten doorlopen.

  6. Verspilling. Kijk of je inkoop als percentage van je omzet stijgt zonder dat prijzen, recepten of inkoopprijzen veranderden; loop dan porties, voorraad en kassafouten na.

  7. Commissies van bezorgplatforms. Tel per kanaal de omzet en de commissie en reken uit wat een bestelling na commissie, inkoop en verpakking overhoudt, naast een gast aan tafel.

  8. Prijzen die niet meebewegen met je kosten. Bereken de kostprijs van je vijf best verkochte gerechten opnieuw (zie deel 1) en leg die naast je prijs.

Veelgemaakte fouten in de break-evensom

  • Omzet inclusief btw gebruiken. Btw hoort volgens Rabobank niet bij je omzet. In de horeca valt eten en niet-alcoholhoudende drank onder het 9%-tarief en alcoholhoudende drank onder 21% (Belastingdienst, dranken). Per tarief reken je om: € 109 inclusief 9% btw gedeeld door 1,09 is € 100; bij 21% deel je door 1,21. Zit er een mix van beide tarieven in je totaal, reken dan per tarief om of gebruik de omzet exclusief btw uit je kassarapport of btw-aangifte.

  • Je eigen inkomen vergeten. Zonder ondernemersloon of privé-opname in je vaste kosten rekent je som een break-even waar je niet van kunt leven.

  • Alleen de inkoop aftrekken. KHN noemt omzet min inkoopwaarde de brutowinst. Flexpersoneel, betaalkosten en commissies lopen ook mee met je omzet; laat je ze weg, dan komt je break-even te laag uit.

  • Eén gemiddelde voor alle dagen. In het voorbeeld lag het gemiddelde boven de break-even, terwijl vier van de zes dagen eronder zaten. KVK noemt het gebruikelijk om bij een omzetschatting drie situaties uit te werken: goed, gemiddeld en rustig.

  • Aannemen dat de percentages vastliggen. Energie en personeel zijn deels vast en deels variabel, en inkoop- en loonkosten veranderen. Kies per post één indeling en reken je break-even elk kwartaal opnieuw uit.

Doe dit vandaag

Bereken je break-evenomzet per openingsdag en leg die naast je gemiddelde omzet per weekdag. Dat kost hoogstens dertig minuten en je hebt alleen papier of een spreadsheet nodig, geen aankoop en geen bepaald kassasysteem. Reken alles exclusief btw.

Pak je kostenoverzicht van de laatste drie maanden (je boekhouder mag helpen). Tel de vaste kosten op, inclusief je eigen inkomen, en deel dat door drie. Deel je variabele kosten (inkoop, flexpersoneel, betaalkosten en overige) door je omzet en trek de uitkomst af van 100%: dat is je contributiemarge. Deel je vaste kosten per maand door de contributiemarge en dat getal door het aantal openingsdagen per maand: dat is je break-evenomzet per openingsdag. Haal daarna uit je kassa of boekhouding de gemiddelde omzet per weekdag over dezelfde drie maanden en schrijf per weekdag op hoeveel euro je erboven of eronder zit. Lukt dat niet binnen dertig minuten, leg je break-evenomzet dan eerst naast je omzet van vorige week.

Welke cijfers je daarnaast elke week bijhoudt, lees je in deel 4.

Waar techniek helpt

Voor de vergelijking per weekdag heb je alleen je omzet per dag nodig. Die haal je uit elke kassa die dagomzet toont of exporteert, of uit je boekhouding. De kassa van Guestit heeft rapportages per periode (dag, week, maand, kwartaal, jaar of een eigen periode) met een CSV-export van de getoonde periode, en Guestit Inzichten is bedoeld om cijfers uit de kassa te tonen.

Zo hebben we dit samengesteld

We lazen het CBS-bericht, het KHN-bericht en de pagina's van KVK, Rabobank en de Belastingdienst zelf bij de bron, en het KHN-ondernemingsplan (pdf) helemaal. De onderliggende onderzoeken op KHN Kompas staan achter een account en lazen we niet; de KHN-pagina noemt geen steekproef, methode, herkomst van de cijfers of vergelijkingsmoment. De drie Rabobank-pagina's over omzet, winst en kostprijs tonen geen publicatiedatum, en het kennisartikel van september 2025 onderbouwt de percentages niet. Een break-evenformule vonden we niet: de doorzochte pagina's van KVK, Ondernemersplein en ABN AMRO gebruiken het woord niet en de zoekfunctie van Ondernemersplein gaf op 18 november 2026 geen resultaat. De formule en alle sommen zijn daarom onze eigen uitwerking, geen marktfeit en geen advies, en alle getallen in het rekenvoorbeeld zijn bedacht. Een norm voor inkoop-, personeels- of margepercentages nemen we niet over: we vonden geen gedegen bron en het verschilt per concept.

De afbeelding bij dit artikel is een illustratie (AI-gegenereerd), geen foto van een echte zaak en geen schermafbeelding van Guestit.

Bronnen

  1. CBS, Omzet horeca groeit in tweede kwartaal 2026 met ruim 2 procent (1 september 2026; eerste opgave: het CBS stelt kwartaalcijfers later bij, zie de volgende bron)

  2. CBS, Omzet horeca groeit in tweede kwartaal met 5,5 procent (1 september 2025; alleen gebruikt als voorbeeld van een bijstelling: het tweede kwartaal van 2025 staat in het bericht van 2026 op 5,1 procent)

  3. KHN, Horeca blijft overeind, maar vraag en rendement staan onder druk (5 augustus 2026, bijgewerkt 27 augustus 2026; KHN publiceert het onderzoek zelf; steekproef, methode en herkomst van de cijfers niet vermeld)

  4. KVK, Zo bereken je je omzet als je een bedrijf start (bijgewerkt 27 maart 2026 volgens de pagina; geraadpleegd 18 november 2026)

  5. Rabobank, Cashflow, omzet en winst: zo bereken je het (geraadpleegd 18 november 2026)

  6. Rabobank, Kostprijs berekenen: zo doe je dat (geraadpleegd 18 november 2026)

  7. Rabobank, Omzetprognose: hoe stel je hem op en waarom? (geraadpleegd 18 november 2026)

  8. Rabobank, Personeelskosten en BTW-verhoging zetten marges in horeca onder druk (18 september 2025; noemt geen bron of steekproef voor de percentages)

  9. KHN, Voor de horeca: Ondernemingsplan 2026 (2026; pdf)

  10. Belastingdienst, Btw-tarief voedingsmiddelen (laatst gewijzigd 5 maart 2026 volgens de paginagegevens; geraadpleegd 18 november 2026)

  11. Belastingdienst, Btw-tarief dranken (laatst gewijzigd 3 september 2026 volgens de paginagegevens; geraadpleegd 18 november 2026)

Wil je dit in jouw zaak zien werken?

Plan een kennismaking en we kijken samen welke van deze ideeën bij jouw zaak passen. Past Guestit niet, dan zeggen we dat.

Plan een kennismaking
Bekijk de oplossingen
Guestit

Het besturingssysteem voor de horeca. Verbindt elke stap van de gastenreis met de processen erachter.

© 2026 Guestit

Privacy · Voorwaarden