Guestit
Dutch
ContactInloggenKennismaking

Financieel

10

min leestijd

Par-voorraad berekenen: hoeveel leg je neer?

Reken per product uit hoeveel er moet liggen tot de volgende levering: verbruik per dag maal dagen plus marge. Met rekenvoorbeeld en checklist.

Omslag met het woord Par en oranje cirkels

Doe dit vandaag

Kies het verse product waarvan je het vaakst weggooit of misgrijpt en bereken daarvan de par-voorraad met de cijfers van je laatste vier leveringen.

Te veel bestellen kost geld dat je weggooit, te weinig bestellen kost een gerecht dat je niet kunt verkopen. Volgens KHN (Koninklijke Horeca Nederland) zetten hoge personeels- en inkoopkosten de winstgevendheid in het tweede kwartaal van 2026 verder onder druk (KHN Kompas, onderzoek van KHN zelf, steekproef niet vermeld).

Bestel je op gevoel, met een blik in de koeling en "doe maar hetzelfde als vorige week"? Een par-voorraad zet daar een getal tegenover. Na dit artikel kun je per product uitrekenen hoeveel er moet liggen om de volgende levering te halen, en hoeveel je dus bestelt. Je doet dat met drie producten uit een rekenvoorbeeld en krijgt een checklist voor de wekelijkse telling. Meer artikelen over cijfers in je zaak vind je op de Guestit Academy.

Wat een par-voorraad is

De par-voorraad (in het Engels par level) is in dit artikel één vast getal per product: het niveau tot waar je bij elke bestelling aanvult. Een Nederlands leerboek gebruikt verwante begrippen. Het leerboek Voorraadbeheer voor de opleiding Logistiek teamleider (Uitgeverij Sarphati, editie 2018) rekent de minimumvoorraad uit als de levertijd maal de gemiddelde verkoop per dag, en telt daar een veiligheidsvoorraad bij op die afwijkingen in de vraag of een langere levertijd opvangt. Dat totaal heet daar het bestelpunt of bestelniveau.

Een bestelpunt is niet hetzelfde als een par. Het leerboek gaat over magazijnen en groothandels: zodra de voorraad op het bestelpunt komt, wordt er besteld. Voor een keuken met vaste leverdagen gebruiken we hier een eigen uitwerking (onze keuze, geen officiële norm): je telt op een vast moment, en je vult aan tot de par.

  • Par-voorraad: gemiddeld verbruik per dag maal het aantal dagen dat je moet overbruggen, plus een marge die je zelf kiest

  • Bestelhoeveelheid: par-voorraad min wat er ligt; is de uitkomst nul of lager, dan bestel je niets

De dagen die je overbrugt zijn alle dagen dat je open bent tussen de levering van deze bestelling en de levering daarna. Wat je vandaag bestelt, moet het dus volhouden tot de volgende vrachtwagen er is, niet tot de eerste.

Het rekenvoorbeeld: drie producten

Rekenvoorbeeld: alle getallen hieronder zijn bedacht (verbruik, leverdagen, marges, verpakkingen en prijzen), geen meting en geen marktprijs. Prijzen zijn exclusief btw. De zaak is open van dinsdag tot en met zondag. De visleverancier komt op dinsdag- en vrijdagochtend, de groothandel op woensdagochtend.

Stap 1: meet het verbruik

Je bestellijst zegt wat je kocht, niet wat je gebruikte: wat nog in de koeling ligt, telt hij mee. Daarom tel je twee keer, aan het begin en aan het eind van de periode. De eerste telling plus de leveringen ertussen, min de tweede telling, is je verbruik. Voor zalm in het weekend (vrijdag tot en met zondag) geeft dat over vier weken:

  • Weekend 1: 2,0 kg lag er, 16,0 kg geleverd, 2,5 kg over; verbruik 15,5 kg

  • Weekend 2: 2,5 kg plus 14,0 kg min 2,5 kg is 14,0 kg

  • Weekend 3: 2,5 kg plus 16,0 kg min 2,0 kg is 16,5 kg

  • Weekend 4: 2,0 kg plus 14,0 kg min 2,0 kg is 14,0 kg

  • Gemiddeld: 60,0 kg gedeeld door 4 is 15,0 kg per weekend; gedeeld door 3 dagen is 5,0 kg per dag

Is het weekend bij jou drukker dan dinsdag en woensdag, dan is een weekgemiddelde voor het weekend te laag en voor de rustige dagen te hoog. In dit verbruik zit ook wat je weggooide; noteer dat apart, anders bestel je je eigen afval opnieuw.

Stap 2: zalm, vers en twee keer per week geleverd

Je telt donderdag na de dienst en bestelt voor vrijdagochtend. De levering daarna komt dinsdagochtend, en maandag ben je dicht. Je overbrugt dus vrijdag, zaterdag en zondag: 3 dagen.

  • Verbruik tot de volgende levering: 5,0 kg maal 3 dagen is 15,0 kg

  • Marge: 2,0 kg (het drukste weekend lag 1,5 kg boven het gemiddelde; naar boven afgerond)

  • Par-voorraad: 15,0 kg plus 2,0 kg is 17,0 kg

  • Wat er ligt: 1,5 kg

  • Bestellen: 17,0 kg min 1,5 kg is 15,5 kg; de leverancier levert per kilo, dus 16 kg

Stap 3: frituurolie, lang houdbaar en per blik

Je telt dinsdag na de dienst en bestelt voor woensdagochtend. De volgende levering is een week later. Je overbrugt woensdag tot en met zondag en de dinsdag erna: 6 dagen.

  • Verbruik tot de volgende levering: 4,0 liter maal 6 dagen is 24 liter

  • Marge: 6 liter

  • Par-voorraad: 24 liter plus 6 liter is 30 liter

  • Wat er ligt: 9 liter

  • Bestellen: 30 liter min 9 liter is 21 liter; olie komt in blikken van 10 liter, dus 3 blikken (30 liter)

Na de levering ligt er 39 liter, 9 liter boven de par. Met 2 blikken kom je op 29 liter: 1 liter onder de par, maar 5 liter boven het verwachte verbruik van 24 liter.

Stap 4: risottorijst, er ligt genoeg

  • Verbruik tot de volgende levering: 1,5 kg maal 6 dagen is 9,0 kg

  • Marge: 3,0 kg

  • Par-voorraad: 9,0 kg plus 3,0 kg is 12,0 kg

  • Wat er ligt: 14,0 kg

  • Bestellen: 12,0 kg min 14,0 kg is min 2,0 kg; je bestelt niets

Wat de par in euro's betekent

  • Zalm: 17,0 kg maal € 21,00 is € 357,00

  • Frituurolie: 30 liter maal € 2,20 is € 66,00

  • Risottorijst: 12,0 kg maal € 3,50 is € 42,00

  • Samen: € 465,00 aan voorraad voor deze drie producten

Stel dat je de zalm op gevoel bestelt en 20 kg neemt in plaats van 16 kg. Blijft daarvan elke week 3 kg liggen tot na de datum, dan gooi je € 63,00 per week weg (3 kg maal € 21,00). In 50 weken is dat € 3.150,00. Wat inkoop met je foodcost doet, lees je in Wat kost een gerecht écht?

Hoe kies je de marge?

Een vaste norm vonden we niet. Het leerboek noemt de veiligheidsvoorraad "een praktisch gekozen aantal" dat "soms" op de helft van de minimumvoorraad wordt gesteld; dat gaat over magazijnen, niet over verse vis. Onze suggestie, geen norm: neem het verschil tussen je drukste gemeten periode en het gemiddelde, en leg na vier weken je tellijst ernaast. Staat bij een product vooral "weggegooid", dan kan de marge omlaag; staat er vooral "op" en moest je een gerecht van de kaart halen, dan kan hij omhoog. De marge is een afweging tussen nee verkopen en weggooien, en die maak je per product.

Houdbaarheid begrenst de par

Een par die langer meegaat dan het product goed blijft, is te hoog, hoe de som ook uitkomt. Op bederfelijke producten staat volgens de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) een uiterste consumptiedatum ("te gebruiken tot"), op alle andere levensmiddelen een datum van minimale houdbaarheid ("ten minste houdbaar tot"). Na de uiterste consumptiedatum zijn levensmiddelen volgens de NVWA onveilig en mogen ze niet meer worden verkocht. De datum geldt zolang de verpakking gesloten is (NVWA). Het Voedingscentrum vat het zo samen: de ene datum gaat over veiligheid, de andere over kwaliteit.

Voor de zalm betekent dat: wat er na een gemiddeld weekend op zondagavond over is (in het voorbeeld 17,5 kg min 15,0 kg is 2,5 kg), moet dinsdag nog binnen de datum op het etiket vallen. Lukt dat niet, dan verlaag je de marge of laat je vaker leveren.

Waarom dit ertoe doet: verspilling in cijfers

Volgens de Monitor Voedselverspilling van Wageningen University & Research (in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) ging in 2023 in de schakel restaurants en cateringdiensten 83 kiloton voedsel verloren, van 2.271 kiloton in heel Nederland. Dat cijfer is een schatting voor alleen restaurants en telt ook oneetbare delen mee. De Rabobank berekende voor de hele horeca 55,4 miljoen kilo in 2023, met een waarde van 647 miljoen euro per jaar. Dat cijfer lazen we bij Samen Tegen Voedselverspilling, waar de Rabobank bij betrokken is; de berekening zelf konden we niet inzien. De twee cijfers zijn anders gemeten en niet te vergelijken; geen van beide zegt welk deel door te ruim bestellen komt.

KHN raadt in zijn tips aan in te kopen "op basis van ervaringen uit het verleden, weersverwachtingen en opkomstverwachtingen". Een par-voorraad is het eerste deel daarvan, in een getal.

Checklist voor de wekelijkse telling

  • Vast moment: tel elke week op dezelfde dag en op hetzelfde moment, na de dienst en vóór het bestellen

  • Vaste lijst: producten in de volgorde van je koeling en magazijn, met de eenheid erbij (kilo, liter, stuks, blik)

  • Alles tellen: ook wat in de werkbank, de vriezer en geopende verpakkingen zit

  • Oudste vooraan: zet tijdens het tellen de oudste datum vooraan en noteer wat deze week over de datum gaat

  • Weggooien apart: schrijf op wat je weggooide en waarom (over de datum, mislukt, te veel voorbereid)

  • Par ernaast: zet per product de par op de lijst

  • Bijstellen: reken de par opnieuw uit zodra je tellijst twee weken achter elkaar "op" of "weggegooid" laat zien, als je leverancier een leverdag schrapt of toevoegt, als je terras open- of dichtgaat en als een gerecht met dat product van de kaart gaat of erbij komt

Veelgemaakte fouten

  • Tot de eerste levering rekenen: dan is het product op voordat de volgende komt

  • Eén gemiddelde voor de hele week: verschillen weekend en doordeweeks bij jou, reken dan per periode

  • De par laten staan terwijl je zaak verandert: het getal hoort bij de kaart en de drukte waarmee je het uitrekende

  • Een uitschieter in je gemiddelde laten zitten: zat er in je vier weken een geboekt gezelschap, haal dat verbruik er dan uit; voor een volgend gezelschap bestel je apart, op het aantal gasten in je reserveringen

Doe dit vandaag

Kies het verse product waarvan je het vaakst weggooit of misgrijpt en bereken daarvan de par-voorraad met de cijfers van je laatste vier leveringen. Pak de pakbonnen of facturen van die leveringen erbij en schat per levering wat er nog lag toen de volgende binnenkwam. Tel de dagen dat je open bent tussen twee leveringen, kies een marge en schrijf de par op een sticker bij het product. Bij de volgende bestelling trek je af wat er ligt. Je hebt er geen aankoop en geen software voor nodig.

Wil je weten wat inkoop betekent voor wat er onder de streep overblijft? Lees dan Je restaurant zit vol, maar waar blijft de winst?

Waar techniek helpt

De berekening hierboven doe je zelf; Guestit bestelt geen ingrediënten voor je. Wat wel raakt aan voorraad: in de Guestit-kassa houd je voorraad bij per product en maat dat je verkoopt, krijg je een melding bij weinig voorraad en raakt een product op nul vanzelf uitverkocht. Op de keukenschermen staat een preplijst met aanbevolen hoeveelheden per station (behoefte min voorraad). De kassa heeft rapportages per periode (dag, week, maand of een eigen periode), met een CSV-export van precies die periode; die kun je naast je telling leggen.

Zo hebben we dit samengesteld

Het onderwerp is ingegeven door een artikel van softwareleverancier Nory over par levels. Daarvan namen we het onderwerp en de invalshoek over; zinnen, voorbeelden en cijfers niet. Hun artikel zagen we bij het schrijven alleen in een samenvatting; een onafhankelijke controleur legde daarna de volledige tekst naast de onze. Waar de gedachtegang overeenkomt (verbruik meten met twee tellingen, bijstellen na misgrijpen of weggooien) is dat gangbare vakkennis. De formule is hier anders uitgewerkt: vaste leverdagen in plaats van een bestelpunt. De sommen liepen we na met een rekenscript. De pagina's van de NVWA, het Voedingscentrum, KHN en Samen Tegen Voedselverspilling en het rapport van Wageningen University & Research lazen we zelf, op 19 november 2026. Van het leerboek Voorraadbeheer lazen we het inkijkexemplaar op boom.nl, niet het hele boek. De pagina van de Rabobank over verspilling in de horeca konden we niet openen; het cijfer staat hier zoals Samen Tegen Voedselverspilling het weergeeft, zonder datum op die pagina. Een onderbouwde norm voor de veiligheidsmarge in de horeca vonden we niet; die staat er dus niet in. Heb je een correctie of een betere bron? Mail naar hey@guestit.nl.

Bronnen

  1. Joyce Dost en Astrid Habraken, Voorraadbeheer (Logistiek teamleider), Uitgeverij Sarphati, 3e druk, editie 2018 (inkijkexemplaar, hoofdstuk 1)

  2. NVWA, Houdbaarheidsdatum op levensmiddelen (laatst gewijzigd 25 maart 2025 volgens de paginagegevens)

  3. NVWA, HACCP-regels in de keuken en andere ruimten (laatst gewijzigd 4 februari 2026 volgens de paginagegevens)

  4. Voedingscentrum, Twee houdbaarheidsdatums (geen datum vermeld; geraadpleegd 19 november 2026)

  5. Han Soethoudt en Martijntje Vollebregt, Monitor Voedselverspilling, update 2009-2023, Wageningen Food & Biobased Research, rapport 2731 (uitgevoerd in 2025; cijfers over 2023)

  6. Samen Tegen Voedselverspilling, Horeca verspilt minder voedsel, maar gooit nog steeds miljoenen weg (geen datum vermeld; berekening van de Rabobank over 2023, methode niet vermeld)

  7. KHN, Tips verminderen voedselverspilling (gepubliceerd 11 februari 2013, laatst gewijzigd 23 december 2025 volgens de paginagegevens)

  8. KHN, Horeca blijft overeind, maar vraag en rendement staan onder druk (5 augustus 2026, bijgewerkt 27 augustus 2026; onderzoek van KHN zelf, steekproef niet vermeld)

Wil je dit in jouw zaak zien werken?

Plan een kennismaking en we kijken samen welke van deze ideeën bij jouw zaak passen. Past Guestit niet, dan zeggen we dat.

Plan een kennismaking
Bekijk de oplossingen
Guestit

Het besturingssysteem voor de horeca. Verbindt elke stap van de gastenreis met de processen erachter.

© 2026 Guestit

Privacy · Voorwaarden